Một buổi khám thường chỉ có ít phút. Chuẩn bị trước vài thứ làm cho ít phút đó đáng giá hơn nhiều.
Nên chuẩn bị gì trước khi đi khám
- Danh sách thuốc đang dùng
- Kết quả khám cũ nếu có
- Bản ghi triệu chứng vài tuần gần đây
- Và vài câu hỏi đã viết sẵn ra giấy
- Mục cuối là thứ hay bị quên nhất
Và câu hỏi không viết ra thì thường nhớ lại đúng lúc vừa bước ra khỏi phòng khám.
Kể về nhà mình thì kể gì
- Nhà có ẩm mốc không, có ai hút thuốc không
- Bếp dùng gì và có quạt hút không
- Phòng ngủ thế nào
- Triệu chứng có đỡ khi đi xa nhà không
- Mục cuối là chi tiết có giá trị nhất
Và đây là nhóm thông tin mà chỉ mình biết, bác sĩ không thể tự tìm ra.
Nên hỏi bác sĩ những gì
- Bệnh của tôi là gì
- Thuốc nào dùng hằng ngày và thuốc nào dùng khi có triệu chứng
- Ngày nặng lên thì làm gì
- Và khi nào phải đi cấp cứu
- Mục cuối là câu quan trọng nhất
Và bốn câu này nên hỏi cho tới khi mình nhắc lại được bằng lời của mình.
Có nên nói về công việc không
- Rất nên
- Bụi gỗ, bụi xi măng, khói hàn, hơi hoá chất
- Hay việc lái xe nhiều giờ ngoài đường
- Đều là thông tin có ích
- Mục thứ hai là nhóm rõ nhất
Và thường bệnh nhân không nghĩ tới việc nói ra vì cho rằng đó là chuyện ngoài bệnh viện.
Về danh sách thuốc
- Ghi tên thuốc đang dùng, kể cả thuốc mua ngoài
- Ghi cả thực phẩm chức năng và thuốc nam
- Chụp ảnh vỏ hộp nếu không nhớ tên
- Mang theo hộp thuốc nếu tiện
- Mục thứ hai là phần hay bị giấu
Và giấu bớt vài thứ mình đang uống làm bác sĩ thiếu mất mảnh ghép quan trọng.
Về bản ghi triệu chứng
- Số lần dùng thuốc cắt cơn mỗi tuần
- Số đêm thức giấc vì ho hoặc khó thở
- Những ngày phải nghỉ việc hoặc nghỉ học
- Và tình hình ngoài trời những ngày đó
- Mục cuối là phần riêng của site này
Và một trang giấy có con số nói rõ hơn một câu kể dạo này tôi hay mệt.
Về việc viết câu hỏi ra giấy
- Viết ba tới bốn câu quan trọng nhất
- Hỏi câu quan trọng nhất trước
- Đánh dấu câu nào đã được trả lời
- Không ngại hỏi lại nếu chưa hiểu
- Mục cuối là quyền của mình
Và hỏi lại lần thứ hai tốt hơn nhiều so với về nhà rồi làm sai.
Về người nhà đi cùng
- Người lớn tuổi nên có người đi cùng
- Hai người nghe thì nhớ được nhiều hơn một
- Người đi cùng ghi lại lời dặn
- Và biết kế hoạch cho ngày nặng lên
- Mục cuối là lý do quan trọng nhất
Và người nhà biết kế hoạch là người sẽ hành động khi chính người bệnh không nói được.
Về kết quả và giấy tờ cũ
- Giữ lại các kết quả đã làm
- Xếp theo thứ tự thời gian
- Chụp ảnh lưu trong điện thoại để khỏi quên mang
- Kết quả cũ cho thấy bệnh đang đi hướng nào
- Mục cuối là giá trị thật của chúng
Và một chuỗi kết quả theo thời gian đáng giá hơn nhiều so với một kết quả lẻ.
Về sau buổi khám
- Đọc lại đơn thuốc trước khi rời phòng khám
- Hỏi ngay nếu có chỗ chưa rõ
- Hỏi dược sĩ khi lấy thuốc về cách dùng cho đúng
- Và ghi lịch tái khám vào điện thoại
- Mục thứ ba là bước hay bị bỏ
Và dược sĩ là người có thể hướng dẫn kỹ cách dùng bình xịt, thứ rất nhiều người dùng sai.
Về việc dùng bình xịt cho đúng
- Dùng sai kỹ thuật thì thuốc không vào tới nơi cần
- Nhờ nhân viên y tế xem mình xịt thử một lần
- Hỏi xem mình có cần buồng đệm không
- Kiểm lại kỹ thuật định kỳ chứ không chỉ lần đầu
- Mục cuối là điều ít ai làm
Và rất nhiều trường hợp thuốc bị cho là không hiệu quả thật ra chỉ là kỹ thuật xịt chưa đúng.
Ba câu về không khí quanh mình
- Hôm nay ngoài trời thế nào
- Trong nhà tôi có nguồn khói nào không
- Ai trong nhà thuộc nhóm nhạy cảm
- Bài này thêm: lần khám tới tôi sẽ hỏi câu gì
Câu cuối là điểm riêng, và nó nên được viết ra giấy chứ không giữ trong đầu.
Con số ngoài trời không phải thứ bạn đang hít
- Chỉ số đo ở trạm ngoài trời, không đo trong nhà bạn
- Chuyện nhà và chuyện nghề là thông tin chỉ mình biết
- Hỏi cho tới khi nhắc lại được bằng lời của mình
- Nhờ xem lại kỹ thuật dùng bình xịt định kỳ
- Mục cuối là chỗ hay hỏng mà không ai biết
Hai mục giữa là hai việc bệnh nhân chủ động làm được ngay trong buổi khám.
Đi khám ngay
- Khó thở hoặc thở rít
- Đau ngực
- Môi hoặc đầu chi tím
- Lú lẫn hoặc rất lừ đừ
- Trẻ bú kém, lừ đừ hoặc co kéo khi thở
Danh sách này không phải để chuẩn bị đi khám mà để gọi cấp cứu, nên nó khác hẳn phần còn lại của bài.
Câu hỏi thường gặp
Nên chuẩn bị gì trước khi đi khám?
Danh sách thuốc đang dùng, kết quả khám cũ nếu có, bản ghi triệu chứng vài tuần gần đây, và vài câu hỏi đã viết sẵn ra giấy.
Kể về nhà mình thì kể gì?
Nhà có ẩm mốc không, có ai hút thuốc không, bếp dùng gì và có quạt hút không, phòng ngủ thế nào, và triệu chứng có đỡ khi đi xa nhà không.
Nên hỏi bác sĩ những gì?
Bệnh của tôi là gì, thuốc nào dùng hằng ngày và thuốc nào dùng khi có triệu chứng, ngày nặng lên thì làm gì, và khi nào phải đi cấp cứu.
Có nên nói về công việc không?
Rất nên. Bụi gỗ, bụi xi măng, khói hàn, hơi hoá chất hay việc lái xe nhiều giờ đều là thông tin có ích, và thường bệnh nhân không nghĩ tới việc nói ra.