Cùng một bầu không khí nhưng không phải ai cũng chịu như nhau. Biết mình hoặc người nhà thuộc nhóm nào thì biết phải cẩn thận tới mức nào.
Những nhóm nào nhạy cảm hơn
- Trẻ em
- Người lớn tuổi
- Người có bệnh hô hấp hoặc tim mạch
- Người đang mang thai
- Người làm việc ngoài trời nhiều giờ
Và mục cuối là nhóm ít được nhắc tới nhất trong năm nhóm.
Vì sao trẻ em chịu nặng hơn
- Phổi các em còn đang phát triển
- Các em thở nhanh hơn so với kích thước cơ thể
- Nên hít vào nhiều hơn tính theo cân nặng
- Và thường chơi ngoài trời nhiều hơn người lớn
- Mục thứ ba là lý do rõ nhất
Và các em cũng ở gần mặt đất hơn, nơi bụi từ đường tập trung nhiều.
Người khoẻ mạnh có cần lo không
- Không cần lo
- Nhưng vẫn nên giảm tiếp xúc ở mức làm được
- Người khoẻ ít thấy triệu chứng ngay
- Phần tích luỹ dài hạn thì áp cho mọi người
- Mục thứ ba là lý do dễ chủ quan
Và không thấy gì hôm nay không có nghĩa là không có gì đang tích lại.
Làm sao biết mình có thuộc nhóm nhạy cảm không
- Có bệnh hô hấp hoặc tim mạch đang theo dõi
- Đang mang thai
- Trên tuổi cao
- Hoặc thấy triệu chứng nặng lên vào ngày ô nhiễm
- Mục cuối là dấu hiệu tự nhận ra được
Và thấy dấu hiệu đó thì nên hỏi bác sĩ về điều này.
Về người lớn tuổi
- Chức năng phổi giảm dần theo tuổi
- Nhiều người có bệnh nền đi kèm
- Triệu chứng có thể mờ nhạt hơn nên khó nhận ra
- Người nhà cần để ý giúp
- Mục thứ ba là chỗ dễ bỏ sót
Và mệt hơn thường ngày là dấu hiệu đáng chú ý ở nhóm này.
Về người có bệnh hô hấp
- Hen và bệnh phổi mạn tính đều nhạy với không khí kém
- Ngày ô nhiễm nặng là ngày dễ có đợt cấp
- Cần chuẩn bị trước theo kế hoạch bác sĩ đã dặn
- Luôn mang theo thuốc cắt cơn nếu được kê
- Mục thứ ba là điều quan trọng nhất
Và chuyên mục riêng trên site này nói kỹ hơn về nhóm này.
Về người có bệnh tim mạch
- Đây là nhóm ít được nhắc khi nói về ô nhiễm
- Nhưng liên hệ đã được ghi nhận
- Ngày ô nhiễm nặng nên giảm gắng sức ngoài trời
- Nói với bác sĩ tim mạch về điều này
- Mục đầu là điều đáng sửa lại
Và tập thể dục ngoài trời vào ngày xấu là tình huống cần cân nhắc với nhóm này.
Về người đang mang thai
- Được khuyên thận trọng hơn trong ngày ô nhiễm nặng
- Giảm thời gian ở ngoài
- Chú ý không khí trong nhà
- Hỏi bác sĩ sản khoa về những gì nên làm
- Mục cuối là chỗ có câu trả lời đúng
Và site này không đưa ra hướng dẫn riêng cho thai kỳ.
Về người làm việc ngoài trời
- Thời gian tiếp xúc dài hơn hẳn người khác
- Thường lao động nặng nên thở sâu và nhanh hơn
- Hai điều đó cộng lại
- Khẩu trang phù hợp và nghỉ trong chỗ râm giúp được
- Mục thứ hai là yếu tố ít ai tính tới
Và thở sâu hơn nghĩa là đưa vào nhiều hơn với cùng một bầu không khí.
Về người sống gần đường lớn
- Càng gần đường đông xe thì mức tiếp xúc càng cao
- Tầng thấp thường chịu nhiều hơn tầng cao
- Chú ý hướng cửa sổ khi thông gió
- Chọn giờ mở cửa lúc đường vắng
- Mục thứ ba là việc làm được ngay
Và mở cửa vào giờ cao điểm là đưa thẳng phần nặng nhất vào nhà.
Về chuyện nhóm nhạy cảm cần gì khác
- Ngưỡng hành động thấp hơn người khác
- Chuẩn bị sẵn thay vì ứng phó khi đã xảy ra
- Có kế hoạch cụ thể cho ngày xấu
- Và có người trong nhà cùng biết kế hoạch đó
- Mục cuối là phần hay bị bỏ
Và một kế hoạch chỉ một người biết thì không dùng được lúc cần.
Ba câu về không khí quanh mình
- Hôm nay ngoài trời thế nào
- Trong nhà tôi có nguồn khói nào không
- Ai trong nhà thuộc nhóm nhạy cảm
- Bài này thêm: người đó đã có kế hoạch cho ngày xấu chưa
Câu thứ ba vốn là câu của bài này, và câu cuối là bước tiếp theo của nó.
Con số ngoài trời không phải thứ bạn đang hít
- Chỉ số đo ở trạm ngoài trời, không đo trong nhà bạn
- Trẻ thở nhanh hơn so với kích thước cơ thể nên hít vào nhiều hơn
- Người có bệnh tim mạch là nhóm hay bị bỏ quên
- Nhóm nhạy cảm cần ngưỡng hành động thấp hơn người khác
- Mục thứ ba là điều đáng sửa lại nhất
Hai mục giữa là hai nhóm rất khác nhau, và nhóm sau ít khi được nhắc tới.
Đi khám ngay
- Khó thở hoặc thở rít
- Đau ngực
- Môi hoặc đầu chi tím
- Lú lẫn hoặc rất lừ đừ
- Trẻ bú kém, lừ đừ hoặc co kéo khi thở
Với nhóm nhạy cảm thì ngưỡng cho mỗi dấu hiệu này nên thấp hơn.
Câu hỏi thường gặp
Những nhóm nào nhạy cảm hơn?
Trẻ em, người lớn tuổi, người có bệnh hô hấp hoặc tim mạch, người đang mang thai, và người làm việc ngoài trời nhiều giờ.
Vì sao trẻ em chịu nặng hơn?
Vì phổi các em còn đang phát triển, các em thở nhanh hơn so với kích thước cơ thể, và thường chơi ngoài trời nhiều hơn người lớn.
Người khoẻ mạnh có cần lo không?
Không cần lo, nhưng vẫn nên giảm tiếp xúc ở mức làm được. Người khoẻ ít thấy triệu chứng ngay, nhưng phần tích luỹ dài hạn thì áp cho mọi người.
Làm sao biết mình có thuộc nhóm nhạy cảm không?
Nếu có bệnh hô hấp hoặc tim mạch đang theo dõi, đang mang thai, trên tuổi cao, hoặc thấy triệu chứng nặng lên vào ngày ô nhiễm thì nên hỏi bác sĩ về điều này.